Al vijftig jaar begeleidt Universitaire Pers Leuven wetenschappers van binnen en buiten KU Leuven bij de publicatie van academische boeken. Sinds een jaar of zes stimuleert de uitgeverij ook de vrije toegang tot wetenschap met een steeds groeiend aanbod gratis e-books.  

In 1972 gaf de Leuvense uitgeverij haar eerste zeven boeken uit. Sindsdien is er veel veranderd in de wetenschappelijke én de uitgeverswereld. Veerle De Laet, directeur en uitgever bij Universitaire Pers Leuven, merkt vooral op dat wetenschappelijk uitgeven steeds internationaler wordt. “Dat geldt bijvoorbeeld voor het profiel van onze auteurs - zo’n 35 procent van de auteurs is gelinkt aan KU Leuven, de overige auteurs komen van over de hele wereld. Boeken geraken vandaag ook wijder verspreid en het productieproces is een stuk internationaler geworden.”

Mede onder invloed van de coronapandemie heeft ook digitalisering een hoge vlucht genomen. “De toegang tot plekken waar we traditioneel aan onderwijs of onderzoek doen, zoals de bibliotheek of de campus, werd door corona plots afgesloten. Dan voel je heel duidelijk dat de switch naar het digitale onvermijdelijk is.”

Open Access 

Maar ook vóór de coronacrisis was er al nood aan meer digitaal toegankelijke wetenschappelijke publicaties. Daarom startte Universitaire Pers Leuven in 2015 met de toepassing van Open Access, een van de meest ingrijpende evoluties binnen de uitgeverswereld. “Open Access-publicaties zijn niet enkel digitaal en dus wereldwijd beschikbaar, maar ook volledig gratis toegankelijk voor iedereen. Daardoor verdwijnen tal van financiële en logistieke drempels die bij traditionele Closed Access-publicaties (waarbij de toegang tot onderzoeksresultaten is afgeschermd door een betaalmuur – red.)  de kop opsteken. Als bijvoorbeeld een onderzoeker uit Latijns-Amerika een boek bij ons bestelt, dan bestaat de kans dat het boek nooit of in slechte staat bij hem of haar toekomt.” 
Voor wetenschappers is Open Access volgens Veerle De Laet de gedroomde methode om aan brede kennisoverdracht te doen. “Wetenschappers die in Open Access publiceren, merken dat hun onderzoeksresultaten sneller worden opgepikt”, vertelt ze. Al heeft het wat tijd gekost om hen te overtuigen. “In het prille begin was Open Access bij de meeste auteurs nog onbekend en dus onbemind. Die weerstand was voor een stuk ingegeven door de idee dat iets gratis niet kwaliteitsvol kan zijn. Dat is natuurlijk ongegrond: al onze boeken, digitaal of gedrukt, doorlopen eenzelfde kwaliteitscontrole.” 

Gratis e-books

Vandaag staat Open Access niet langer ter discussie. Steeds meer wetenschappers onderkennen de voordelen van gratis downloadbare onderzoeksresultaten. Zal Universitaire Pers Leuven ooit volledig overschakelen op vrij toegankelijke e-boeken? “Het papieren boek heeft de tand des tijds glansrijk doorstaan en is volgens mij een blijver, maar natuurlijk zijn we met de uitgeverij bereid om wetenschappelijke kennis op steeds innovatievere manieren te verpakken en tot bij het publiek te brengen. Na Open Access zullen er ongetwijfeld nog nieuwe trends en publicatiemethoden volgen.” 
Naast puur wetenschappelijke en educatieve uitgaven, publiceert Universitaire Pers Leuven ook boeken voor een ruimer lezerspubliek. In die publicaties werpen wetenschappers een blik op actuele thema’s, zoals gender, onderwijskwaliteit en postkolonialisme, of bijvoorbeeld de gedeelde, maar ook verdeelde manier waarop Walen en Vlamingen naar de geschiedenis van België kijken. 

Ontdek alle gratis e-boeken van Universitaire Pers Leuven
 

Ander nieuws