Blow-up: Vulkanisch vliegertje
Dit vrolijk gekleurd vliegertje uit de Azoren brengt de loodgieterij van een vulkaan in kaart.
Dit vrolijk gekleurde ruitje is eigenlijk een dun schijfje olivijn, een mineraal dat in het vulkanisch stollingsgesteente basalt terug te vinden is als kleine kristallen. Het exemplaar hier op de foto heeft al een lange weg afgelegd: vanuit het magma uit de mantel van de aarde diep onder onze voeten, via een vulkaanuitbarsting ergens tijdens de laatste 50.000 jaar, naar het aardoppervlak van het eiland Terceira – één van de eilanden van de Azoren, een Portugese archipel in de Atlantische Oceaan.
Daar werd het brokje olivijn opgepikt door Kat Shepherd, doctoraatsstudente aan de Afdeling Geologie, en zo belandde het in schijfjes gesneden en gepolijst uiteindelijk onder een rasterelektronenmicroscoop in Leuven.
Olivijn is groen van kleur, vertelt Shepherd, die onze vraag naar sieraden al ziet aankomen. “Maar hier zijn de schijfjes zo klein en fijn dat je de kleur niet meer ziet. Voor mijn onderzoek kleur ik de foto’s in, om de groeifases van het olivijn aan te duiden: heldere kleuren, zoals oranje, voor een meer primitief stadium met meer magnesium. Het roze in het midden duidt een verder stadium aan, met meer ijzer.”
Shepherd wil vooral begrijpen hoe de oceanische korst – de aardlaag onder de oceanen – gevormd wordt. Daarvoor kijkt ze naar de plekken waar die oceanische korst naar boven komt: op vulkanische eilanden zoals Terceira. “De vorm en de chemische samenstelling van het olivijn in de lava helpt ons de interne structuur van een vulkaan te reconstrueren: hoe diep en onder welke druk zijn de kristallen ontstaan, hoeveel magmareservoirs zijn er, en waar.” Met andere woorden: brokjes olivijn zoals dit helpen mee de loodgieterij van een vulkaan in kaart te brengen. (if)
Lees meer op stories.kuleuven.be »