De rol van de kinesitherapeut bevestigd in de Belgische richtlijnen voor de behandeling voor personen na COVID-19

09/12/2022 - FaBeR KU Leuven

In opdracht van de FOD Volksgezondheid stelden onderzoekers van KU Leuven, in samenwerking met verschillende experten en belangenverenigingen, de eerste richtlijn op voor de opvolging en revalidatie van patiënten met aanhoudende klachten na COVID-19. Het Departement Revalidatiewetenschappen (prof. Rik Gosselink, prof. Thierry Troosters) was samen met het Centrum voor Huisartsengeneeskunde (Prof dr Jan Verbakel) en de dienst longziekten (prof. dr. Wim Janssens) promotor van deze opdracht. Er werd intens samengewerkt en teruggekoppeld met de verschillende beroepsgroepen en overheidsdiensten van FOD Volksgezondheid. Finaal werd de richtlijn gevalideerd door CEBAM. 

In deze richtlijn spreken we van aanhoudende klachten, wanneer deze meer dan 4 weken na een coronavirusinfectie nog bestaan. De patiënt meldt zich dan aan bij de huisarts die de verdere zorg dan vorm geeft met een focus op behandelingen in de eerste lijn. 

“De kinesitherapeut is betrokken in drie assen van de aanpak bij blijvende klachten”, zegt Prof Gosselink. Allereerst kan de kinesitherapeut een belangrijke rol spelen in het zelfmanagement van de patiënt. De patiënt heeft in eerste instantie  nood aan geruststelling en een aantal handvaten om de langdurige klachten van COVID-19  onder controle te krijgen. De projectgroep vertaalde daartoe de brochure van de Wereldgezondheidsorganisatie in het Nederlands. Deze kan u of uw patiënt hier raadplegen. De brochure geeft de patiënt, maar ook de kinesitherapeut tips in het omgaan met de aandoening. 

Een tweede as van behandeling is inspanningstraining. Studies tonen aan dat een goed gedoseerd inspanningstrainingsprogramma helpt om het inspanningsvermogen en de spierfunctie, maar ook de klachten van vermoeidheid en stemmingsproblemen te verbeteren. De kinesitherapeut moet wel aandachtig zijn voor overdreven vermoeidheid na een oefensessie en zo nodig het programma in intensiteit verminderen. In de richtlijn werd een voorbeeldprogramma opgenomen. 

Een derde as waarlangs de behandeling kan verlopen zijn oefeningen gericht op ademhalingscontrole of ademspiertraining. Deze behandeling verminderen de klachten van kortademigheid, mochten die blijven bestaan na COVID-19. Of deze behandelingen nodig zijn, zal afhangen van een assessment van de kinesitherapeut van de fysieke fitheid, spierfunctie en de ademspierfunctie. 
De behandeling gebeurt best bij een kinesitherapeut die kennis heeft van de revalidatie van personen met respiratoire of internistische problemen. Deze praktijken zijn in principe uitgerust om de zuurstofsaturatie en symptomen goed te meten, het inspanningsvermogen te objectiveren, en hebben ook de nodige oefenapparatuur. Deze praktijken vind je bvb via www.mijnlongreva.be  

Naast aandacht voor de rol van de kinesitherapeut is er in de richtlijn ook aandacht voor de rol van de ergotherapeut die kan begeleiden bij het heropnemen van de activiteiten van het dagelijks leven het indelen van de dag en het aannemen van een tempo dat niet of minder tot uitputting leidt. Voor het eerst is er door het RIZIV ook een eerstelijnszorgprogramma goedgekeurd waarin ook ergotherapie, naast kinesitherapie vergoed wordt. Stappen in de goeie richting volgens de onderzoekers in de revalidatiewetenschappen. 

“We zijn als departement fier dat we mee een sturende rol hebben kunnen spelen in het ontwikkelen van de richtlijn” zegt prof. Thierry Troosters, departementsvoorzitter, “Nu zal het belangrijk zijn om een brede verspreiding onder de zorgprofessionals te faciliteren. Daarvoor rekenen we op de samenwerking met de beroepsgroepen”.  
De richtlijn is hier te consulteren. De volledige tekst vindt u op deze pagina. 

Voor meer informatie over het gedeelte kinesitherapie in de richtlijn kan u terecht bij prof. Rik Gosselink of prof. Thierry Troosters. Voor de richtlijn in z’n geheel kan u terecht bij prof.Jan Verbakel van het Academisch Centrum Voor Huisartsgeneeskunde.

Terug naar Nieuws