Speeddate met taalkundige Freek Van de Velde: “Vertrouw meer op je intuïtie dan op je ratio”

Gepubliceerd op March 18, 2026

Freek Van de Velde doet onderzoek naar de evolutie van taal en schreef onlangs het boek ‘Wat taal verraadt: een kleine geschiedenis van brein tot beschaving’.

Freek Van de Velde is hoogleraar Nederlandse en historische taalkunde aan de Faculteit Letteren. Hij doet onderzoek naar de evolutie van taal en schreef onlangs het boek Wat taal verraadt: een kleine geschiedenis van brein tot beschaving.

Wat wilde u later worden?

“Journalist. Als kind schreef ik graag opstellen, en het idee dat je van schrijven je beroep kon maken, leek me heel aantrekkelijk. Ik had natuurlijk een geromantiseerd beeld: Kuifje die als reporter de wereld rondtrekt en daar allerlei avonturen beleeft (lacht). Wat ik vooral niét wou was een mistroostig kantoorbestaan. Daar was ik me al vroeg van bewust.”

Welk boek ligt er op uw nachtkastje?

“Mathematical Models of Social Evolution: A Guide for the Perplexed. In dat boek tonen wetenschappers Richard McElreath en Robert Boyd aan hoe je complexe wiskundige modellen kan gebruiken voor onderzoek in onder meer de sociale wetenschappen en de cultuurwetenschappen. Vakgebieden waarin je dat misschien niet meteen zou verwachten.”

“Ook ik maak in mijn onderzoek gebruik van statistiek om taalverandering te bestuderen. Mensen zijn daar weleens verbaasd over, maar mij heeft het echt de ogen geopend. Zo’n wiskundige vergelijking vereenvoudigt de werkelijkheid, waardoor bepaalde patronen beter zichtbaar worden. Droog, maar ook heel verhelderend.”

Waaraan hebt u een hekel?

“Aan ‘morele kwezelarij’. Iets wat je helaas meer en meer ziet in de academische wereld.”

Hebt u een guilty pleasure?

“Uitslapen. Zo’n dag die niet op gang komt. Rondlopen in pyjama, koffie drinken, uit het raam staren en mijmeren. Denken: ik zou kunnen werken, maar ik zou óók de planten water kunnen geven (lacht). Veel mensen worden onrustig van niksdoen, maar ik kan het heerlijk vinden.”

Waarop bent u het meest trots?

“Ik heb eigenhandig een boomhut gebouwd voor mijn kinderen, mét een zelfgemaakt laddertje erbij. Ik ben totaal niet handig, dus dat is best een prestatie.”

Wat zou u graag beter kunnen?

“Hm … Doe toch maar houtbewerking! (lacht)

Welk voorwerp zou u redden mocht het huis in brand staan?

“Ik heb hier een aantal oude prentenboeken liggen. In mijn kindertijd las mijn moeder me eruit voor, en later heb ik er ook zelf uit voorgelezen aan mijn kinderen. Die boeken hebben in de eerste plaats nostalgische waarde. Oude boeken of teksten liggen me sowieso na aan het hart. Als historisch taalkundige ben ik misschien meer dan anderen geneigd om naar het verleden terug te grijpen.”

Hebt u een hobby?

“Schaken. Het is een soort verslaving. Ik doe het dagelijks en speel online tegen schakers van over de hele wereld. Ik bestudeer ook partijen van historische kampioenen zoals Viktor Kortsjnoj of Michail Tal. Prachtig om te zien – briljante zetten en schaakpartijen als symfonieën.”

Lees meer op stories.kuleuven.be »