Stand-upcomedian en computergeek: Jeroen Baert dipt wetenschap in een humoristisch sausje

25 jun 2020

Alumnus Jeroen Baert injecteert moeiteloos zelfspot en sarcasme in de wereld van computers. Want daar waar wetenschap en humor elkaar kruisen, voelt hij zich als een vis in het water: “Ik ben geen topwetenschapper en ook niet de allerbeste stand-upcomedian, maar ergens daartussenin is wel een plaatsje voor mij.”
 

Jeroen Baert

Jeroen Baert: "Ik ben wel vrij vlug een echte Leuven-mens geworden"

“Voordat er een computer in huis was, was ik geobsedeerd door dinosaurussen”, lacht Jeroen Baert. “En ik heb tot nog toe maar twee obsessies gehad.” Nadat hij dinosaurussen inwisselde voor computers, was zijn studiekeuze dus snel gemaakt. Hoewel hij nog even twijfelde over informatica, koos Jeroen - op aanraden van zijn leerkrachten uit het middelbaar - voor burgerlijk ingenieur in de computerwetenschappen. En met die keuze is hij tot op vandaag gelukkig: “Ingenieurswetenschappen begint heel breed. De nadruk ligt bijvoorbeeld niet op programmeren, maar op de schoonheid van algoritmen. Hoewel ik eerst hunkerde naar meer computervakken, heb ik zo wel dat grotere plaatje leren ontdekken en appreciëren.”

"Ingenieurswetenschappen begint heel breed. Ik heb zo wel dat grotere plaatje leren ontdekken en appreciëren."

Dat Jeroen opnieuw voor computerwetenschappen zou kiezen, betekent niet dat zijn ingenieursstudie van een leien dakje ging. Zijn studententijd bestond de eerste bachelorjaren grotendeels uit excessief studeren. “Het werd bijna een running joke wanneer iemand vroeg of ik iets kwam drinken in [de naam van een bekend café op de Oude Markt]. En ik wist dan begot niet welk café dat was. Doordat ik constant studeerde, was ik totaal niet mee.” Tijdens het weekend naar huis gaan, vond Jeroen tijdverspilling dus bleef hij dikwijls op kot om vlijtig door te blokken. “Dat waren moeilijke jaren: ik bracht bijna honderd procent van mijn tijd door op kot. Zo ben ik wel vrij vlug een echte Leuven-mens geworden.”

"Het cliché van ‘een computerwetenschapper die nooit het zonlicht ziet en pizza eet in zijn kelder’ lag tijdens mijn studententijd al behoorlijk aan diggelen."

Belgische Improvisatie Liga

Belgische Improvisatie Liga (2018)

Uiteindelijk rolt Jeroen toch het onstuimige studentenleven binnen. “Mijn eerste zatte avond in Leuven was pas in mijn derde jaar. Toen begon het studeren te vlotten en werd alles eigenlijk één groot feest. Het verschil met die eerste jaren is bijna wonderlijk.” De meeste van Jeroens bezigheden als student hadden een cultureel kantje. Zo werkte hij mee aan VTK Revue, een jaarlijks toneelspektakel voor en door ingenieursstudenten. “In theater vond ik een uitlaatklep. En dat gold trouwens voor veel van mijn medestudenten: het cliché van ‘een computerwetenschapper die nooit het zonlicht ziet en pizza eet in zijn kelder’ lag tijdens mijn studententijd dus al behoorlijk aan diggelen.”

Lieven Scheire van den Aldi

Uit nieuwsgierigheid sluit Jeroen zich aan bij het Leuvense improvisatiegezelschap Preparee. “Voorheen had ik nooit van improvisatietheater gehoord”, vertelt Jeroen. “Wat een waanzin dat iemand dat op een podium durft, dacht ik.”

"Pure improvisatie vind ik zelfs het fijnst om te doen. Als MC of degene die het publiek opwarmt, bereid ik eigenlijk niets voor."

Hoewel hij zichzelf toen niet als een podiumbeest beschouwde, ontdekt Jeroen langzaam maar zeker dat improvisatie hem bijzonder goed ligt. En die achtergrond in improvisatietheater vormt nu zijn grote redding op een podium: “Pure improvisatie vind ik zelfs het fijnst om te doen. Als MC of degene die het publiek opwarmt, bereid ik eigenlijk niets voor. En dat komt goed uit, want ik ben een hele luie zak”, lacht Jeroen.

Door steeds vaker op een podium te kruipen, loopt hij Lieven Scheire tegen het lijf. “Ik moest Lieven inleiden toen hij eens kwam spreken bij VTK. Ik herinner mij dat ik er toen een punt van heb gemaakt dat Lieven nooit zijn studies fysica heeft afgerond.” Tijdens die performance wordt Jeroen opgemerkt door de manager van Lieven Scheire: “Het kwam er steeds op neer dat ik werd ingeschakeld op plekken waar Lieven te duur voor was. Op dat moment was ik dus een beetje de Lieven Scheire van den Aldi”, lacht Jeroen. 
 

Met humor zware stof verlichten

Jeroen Baert

Na zijn studie krijgt Jeroen een beurs te pakken waarmee hij aan de slag kan als doctoraatsstudent bij de onderzoeksgroep Computer Graphics. “Ik durf het bijna niet zeggen, maar wat de meeste studenten hels vinden, vond ik ongelofelijk leuk. Mijn thesis: iets waaraan ik een heel jaar ongestoord kon polijsten. Dus het idee van een doctoraat, een thesis die jarenlang aansleept, sprak mij enorm aan.” 

"Wetenschappelijke weetjes die ik zelf het best onthoud, worden altijd gebracht aan de hand van een boeiend verhaal of een goede mop."

Die academische positie combineert Jeroen moeiteloos met zijn podiumambities, want er is een plek waar die twee werelden samenkomen: “Wetenschappelijke weetjes die ik zelf het best onthoud, worden altijd gebracht aan de hand van een boeiend verhaal of een goede mop.” Met dat idee in zijn achterhoofd wil Jeroen wetenschap en technologie toegankelijker maken, maar bovenal wil hij verwondering opwekken: “Het feit dat een smartphone werkt én snel werkt, bewijst al hoe ver we staan. Wat we vandaag allemaal kunnen op vlak van technologie is een wonder op zich. Dat vind ik heel belangrijk om mee te geven.”

"Als ik een podium opkruip, zien mensen meteen een nerd. Ik kan dan niet beginnen vertellen over ‘mijn motortocht door de Balkan’. Dat gaan mensen simpelweg niet geloven."

Nerdland

Jeroen Baert (2e van rechts) met de medewerkers van Nerdland.

Wetenschapscommunicatie met een vleugje humor: dat werkt volgens Jeroen alleen in combinatie met de nodige authenticiteit en zelfspot. “Waarom werkt Lieven Scheire? Omdat hij oprecht enthousiast is over wat hij vertelt. Dat werkt aanstekelijk.” De beste raad kreeg hij daarover van Fokke van der Meulen van comedy café The Joker: “Zodra je een podium opstapt, heeft het publiek gegarandeerd een oordeel klaar. En als ik een podium opkruip, zien mensen meteen een computerwetenschapper of een nerd. Ik kan dan niet beginnen vertellen over ‘mijn motortocht door de Balkan’. Dat gaan mensen simpelweg niet geloven.”
 

Computers tegen corona

Al van tijdens zijn tijd als doctoraatsstudent verschijnt Jeroen regelmatig in de media als expert in computerwetenschappen. Een geslaagd media-optreden, betekent volgens Jeroen dat het publiek de kernboodschap meekrijgt: “Op de televisie krijg je maar vijf minuten. In zo’n korte tijd kun je nooit een complex probleem honderd procent correct uitleggen. Ik heb dus echt moeten leren om serieuze shortcuts te nemen. En achteraf zal er altijd iemand zeggen: ‘zeg Jeroen, dat was toch niet helemaal juist?’. Maar bij wetenschapscommunicatie naar een breed publiek zit de kunst net in het vereenvoudigen van moeilijke materie.” 

"Op de televisie krijg je maar vijf minuten. In zo’n korte tijd kun je nooit een complex probleem honderd procent correct uitleggen. Ik heb dus echt moeten leren om serieuze shortcuts te nemen."

Zo verheldert Jeroen in de krant of op de radio hoe gamecomputers ingezet kunnen worden in de strijd tegen corona. “Over de mondmaskerkwestie houd ik mijn mening met veel plezier voor mezelf”, lacht Jeroen. Maar als het gaat over de privacy van corona-apps of rekenkracht van computers deelt hij graag zijn expertise: “In de zoektocht naar een vaccin zijn er miljoenen – en dat is nog zacht uitgedrukt – plekken waarop en stoffen waarmee een virus kan worden aangevallen. Al die mogelijkheden manueel uitproberen, is onmogelijk.” 

Dat is waar computers in het spel komen: “Met supercomputers – of thuiscomputers van over de hele wereld – kun je al die mogelijkheden simuleren om zo in het enorme bos een paar interessante bomen te vinden.” De bekomen data gaat dan naar wetenschappers die daaruit afleiden welke pistes het interessantste zijn om manueel te bekijken. Eenmaal gedownload, is computerkracht doneren een passief proces. “Op het moment dat je computer aanstaat, maar je hem niet actief gebruikt, slaat de computerprocessor automatisch aan het rekenen.” 
 

In de toekomst

Gepassioneerd over computers vertellen doet Jeroen ook tijdens de maandelijkse Nerdland podcast. Daarin blikt hij samen met Lieven Scheire en acht ‘mede-nerds’ terug op het meest opvallende wetenschapsnieuws. Entomoloog Peter Berx onthult hoe insecten kunnen bijdragen aan forensisch onderzoek, terwijl professor elektrotechniek Marian Verhelst uit de doeken doet hoe proctoring studenten controleert tijdens een online examen: “De charme van Nerdland is dat zulke uiteenlopende dingen in één podcast aan bod komen. Lieven heeft mensen betrokken met een totaal verschillende levenswandel en dat zorgt voor een interessante dynamiek”, vertelt Jeroen. “De panelleden zijn eigenlijk gewoon tien enthousiastelingen die babbelen over iets waar ze niet over kunnen zwijgen, dus dat voelt nooit aan als werk.”

"De panelleden zijn eigenlijk gewoon tien enthousiastelingen die babbelen over iets waar ze niet over kunnen zwijgen, dus dat voelt nooit aan als werk."

Tijdens zijn wekelijkse radiorubriek ‘In de toekomst…’ bij Qmusic nuanceert Jeroen dan weer bizarre, sciencefiction-achtige voorspellingen: “Dat gaat van een experiment met droommanipulatie tot een prille wetenschappelijke bevinding over robots. Nu, ik denk bijvoorbeeld niet dat we binnenkort onze eigen dromen gaan regisseren, maar het is wel interessant om daar eens over te filosoferen.” En dat gebeurt bij Qmusic op een heel andere manier dan bij Nerdland: “Uitweiden over ‘het paargedrag van een larve’ kan natuurlijk niet op de radio: dat is wetenschapscommunicatie voor een enorm breed publiek.” 

Over zijn eigen toekomst maakt Jeroen liever geen gekke voorspellingen: “Ik hoop vooral dat de interesse voor humor en wetenschap standhoudt. Ik denk niet dat die belangstelling snel gaat verdwijnen, maar dat is wel een klein angstje waar ik mee worstel.” Jeroen houdt het dus bij voorzichtige toekomstplannen: “Nerdland wordt steeds groter en wie weet schrijf ik wel eens een boek, maar voorlopig heb ik mijn handen meer dan vol met de combinatie van mijn twee passies.”


Ander nieuws