Pluizig pomponnetje

Ooit kunnen we misschien hersencellen transplanteren, met pluizige pomponnetjes zoals deze.

Dit is geen bolletje wol, maar wel een organoïde: een 3D-structuur van celletjes in een kweekschaaltje, die een orgaan nabootst. In dit geval gaat het om hersencellen, en zou je dus van mini-hersentjes kunnen spreken, al is dat wel een beetje overdreven. Het zijn namelijk cellen uit één onderdeel van het brein, en wel de cortex of hersenschors.

Dat vertelt ons postdoctoraal onderzoeker Franck Maurinot van het Leuvense Pierre Vanderhaeghen Lab. Maurinot vertrekt van menselijke stamcellen, die dan worden gedirigeerd om uit te groeien tot een organoïde van hersenschors-cellen. “Op het beeld zie je rozetten in het lichtblauw: dat zijn de celkernen van progenitorcellen ofwel voorlopercellen. De stippeltjes daartussen zijn ‘pasgeboren’ neuronen.”

Onze cortex is onderverdeeld in vele gebieden, met verschillende functies, zoals visuele waarneming, spraak en geheugen. “We begrijpen nog niet waarom, maar bij de organoïden ontstaan wel cellen van het middelste en achterste deel van de hersenschors – bijvoorbeeld van de visuele cortex – maar niet van het voorste gedeelte. Daar ligt de prefrontale cortex, die verantwoordelijk is voor complexe taken zoals beslissen en plannen. We proberen onze organoïden te sturen zodat ze een bepaald type cel van de hersenschors worden. En we willen dus vooral cellen van de prefrontale cortex maken.”

Het uiteindelijke doel? Hersencellen transplanteren. “Er wordt al onderzoek naar gedaan, vooral dan bij schade aan goed afgebakende hersengebieden als gevolg van de ziekte van Parkinson of Huntington bijvoorbeeld. Maar als er, bijvoorbeeld door een tumor, of na epilepsiechirurgie, schade is aan de hersenschors ligt het dus iets moeilijker om gecontroleerd transplanteerbare hersenschorscellen te kweken.” (if)

Lees meer op stories.kuleuven.be »