Solarpunk: een oefening in optimisme

What dream project would our researchers pursue if they were given 'carte blanche'? We ask science philosopher Sylvia Wenmackers.

Wat als onze onderzoekers zouden zwemmen in het geld, mochten wegduiken voor verplichtingen en over zeeën van tijd konden beschikken? Aan welk project zouden ze zich wagen? Wij geven enkele van hen carte blanche en hengelen naar hun ultieme droom. Wetenschapsfilosofe Sylvia Wenmackers gaat voor een muurschildering die ons doet dromen van een groene toekomst.

Een door windenergie aangedreven robot plaatst je nieuwe zonnepanelen, terwijl jij je dagelijkse kilometers afmaalt op de hometrainer en de groenten gaar laat stomen in de oven, verbonden met je fietsdynamo. Dat alles in een stad omgeven door bos, en met parken en groendaken zover het oog reikt. Waar het openbaar vervoer op tijd rijdt, zonder dat daar ook maar één vleug uitlaatgas aan te pas komt. Een al te naïeve hippiedroom, denkt u? Wij noemen het punk. Of liever: solarpunk.

Wellicht de belangrijkste kunststroming van onze tijd, vindt filosofe Sylvia Wenmackers van het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte. “Solarpunk is een genre binnen de visuele kunst en literaire fictie dat een optimistisch én duurzaam beeld van de toekomst schetst”, duidt ze. “Het gaat erom een antwoord te bieden op de complexe uitdagingen van vandaag, in de eerste plaats de klimaatverandering. Bijvoorbeeld door een wereld te verbeelden waar enkel nog gebruik gemaakt wordt van hernieuwbare energiebronnen, en waar technologie en natuur hand in hand gaan.”

“Het is geen greenwashing. Een groene stad die er mooi uitziet is één ding, maar er moet ook een idee achter zitten. Je moet als schrijver of kunstenaar écht op zoek naar oplossingen, in de eerste plaats voor lokale problemen. Je probeert te bedenken wat de best mogelijke toekomst is voor je eigen omgeving. In een woestijnlandschap word je bijvoorbeeld met andere klimaatuitdagingen geconfronteerd dan in een stad. Anders dan bij veel sciencefiction draait het bij solarpunkverhalen niet om een uitverkoren held die ten strijde trekt, maar om een groep mensen die ondanks hun beperkingen en conflicten samen bouwen aan een duurzaam alternatief.”

Lees meer op stories.kuleuven.be »