Vjaz' - de kunst van het ontcijferen

Published on November 7, 2023

In het laatste jaar van Lien Verpoest, professor aan de Faculteit Letteren, opleiding Slavistiek volgde zij een keuzevak Oudslavisch, zo vertelt ze in Parallax, de herinneringsgallerij van Metaforum. Professor Scharpé leerde haar een heel jaar lang het specifieke Oudslavische handschrift dat je op ikonen vindt ontcijferen.

In het laatste jaar van mijn opleiding Slavistiek volgde ik een keuzevak Oudslavisch. Onze professor leerde ons een heel jaar lang het specifieke Oudslavische handschrift dat je op ikonen vindt ontcijferen. Dat kalligrafisch schrift heet vjaz'. Het is een vorm van decoratief cyrillisch waarbij letters bijna in elkaar geschreven worden, waardoor de woorden vervlochten worden met verschillende ligaturen. Zo konden ikonenschilders grote stukken tekst op een kleine oppervlakte kwijt. Het is erg moeilijk om te ontcijferen, maar de prof leerde het ons met engelengeduld aan.

Op het einde van het jaar kregen we als examen elk een afbeelding van een ikoon, met de boodschap: begin er maar aan. Het was aartsmoeilijk, maar we waren voorbereid. Dat ik er als eenentwintigjare plots in slaagde complexe handschriften te ontcijferen, te vertalen, en in hun historische context te plaatsen, was zo'n opsteker. Als student de tijd en de rust krijgen om iets met vallen en opstaan te leren is een geschenk. En het inzicht dat je na enkele jaren studie iets unieks kan nog meer. Het ontcijferen van Oudslavisch schrift kan je bezwaarlijk een 'transferable skill' noemen. Maar het leerproces gaf me wel het zelfvertrouwen en doorzettingsvermogen om na mijn studie aan de KU Leuven aan het echte leven te beginnen. En dat allemaal dankzij het engelengeduld van professor Scharpé.


Parallax verzamelt de actieve betekenissen die de KU Leuven-gemeenschap aan de universiteit toekent. Welke plaatsen, objecten, personen, gebeurtenissen kenschetsen KU Leuven volgens haar personeel, studenten en alumni? Ben je geïnspireerd, en wil je zelf iets toevoegen aan de galerij?

Deel je herinnering »