Pluimpjesfestival

Achter deze donzig uitziende celletjes schuilt heel wat trek- en duwkracht.

Geen donzige verzameling veertjes, maar levercellen. Meer bepaald de cellen die de binnenkant en de buitenkant van de bloedvaten in de lever vormen. De blauwe ovaaltjes op de foto zijn de celkernen. De gele structuurtjes zijn de cytoskeletten, die voor de stevigheid en de beweeglijkheid van de cel zorgen. Met de draderige kabeltjes kunnen de celletjes trekken en duwen, en dus bewegen.

Dat vertelt biomedisch ingenieur Laurens Kimps, die doctoreert bij de Onderzoeksgroep MAtrix Mechanobiology and Tissue Engineering, onder leiding van professor Hans Van Oosterwyck. Kimps bestudeert hoe levercellen zich gedragen bij leverfibrose, een ziekte waarbij littekenweefsel in de lever wordt gevormd. “Patiënten krijgen het advies om hun levensstijl aan te passen. Maar als de oorzaak een virale infectie is, helpt gezonder leven niet. Dan kan fibrose uiteindelijk leiden tot cirrose, wat meestal onomkeerbare schade tot gevolg heeft. Vandaar dat er onderzoek gebeurt naar pistes voor therapie.”

Kimps bestudeert levercellen door ze te laten groeien in een hydrogel van collageen. Zo zitten ze in een zachte 3D-structuur die de realiteit van een echte lever benadert. “Dat doen we zowel met gezonde cellen als met cellen die geactiveerd zijn om littekens te vormen. Als de cellen bewegen, bijvoorbeeld als reactie op schade of tijdens de vorming van nieuwe bloedvaten, kunnen we hun trek- en duwkracht berekenen.”

De levercellen hebben zelf immers ook verstand van mechanica, legt Kimps uit. “Ze doen aan mechanosensing: ze zijn gevoelig voor de stijfheid van hun omgeving en reageren daar ook op. In een stuggere omgeving – bijvoorbeeld als gevolg van een virale infectie of door overmatig alcoholgebruik – zorgt dat voor een neerwaartse spiraal: de cellen zetten meer collageen af, wat leidt tot de vorming van littekenweefsel. Ze worden zelf ook sterker, een beetje zoals een spiercel. Dat maakt dat ze de bloedvaten kunnen toeknijpen. Zo ontstaan er problemen met de bloeddruk en de doorbloeding.” Die donzig uitziende celletjes laten zich niet zomaar in een hoekje duwen … (if)

Lees meer op stories.kuleuven.be »