Volgens imec.digimeter groeit AI-gebruik snel: hoe bereiden we leerkrachten voor?

Published on March 23, 2026

Bron: ITEC - 10/03/2026

De nieuwste imec.digimeter toont een enorme groei van AI in het Vlaamse onderwijs, maar legt ook ongerustheid bloot over ons kritisch denkvermogen. Het onderwijsveld worstelt met de vraag: hoe gebruiken we dit slim? Itec, imec onderzoeksgroep aan KU Leuven, biedt met de projecten AI-teach en NOVAI een concreet antwoord op deze uitdaging.

AI als assistent van de leerkracht

Onderzoeksdirecteur Lieven De Marez (imec/UGent) stelde in de media dat er een grote nood is aan een ondersteunend kader en opleiding rond AI-geletterdheid, zowel voor studenten als leerkrachten. Dit is precies waar het Erasmus+-project AI-teach op focust.
 
In plaats van AI te verbieden, ontwikkelt AI-teach een internationaal programma voor leerkrachten in het secundair onderwijs om hun AI-geletterdheid te versterken. Het project leert leraren hoe ze AI als technisch hulpmiddel kunnen inzetten, maar toont tegelijk hoe AI leerdoelen kan helpen bereiken. AI biedt dus ook didactisch mogelijkheden. Door het gebruiken van kaders zoals SAFE-SCAN (OECD, 2026) en GROWAI (Chugh et al., 2025) helpt AI-teach om AI op een verantwoorde manier te integreren bij materiaalontwikkeling, maar ook mét de leerlingen in de klas. Centraal staat de menselijke regie (“human-in-the-loop”) en de eigen kritische blik. Zo wordt AI een assistent voor de leerkracht, zonder dat deze de autoriteit of verantwoordelijkheid over de inhoud verliest.

Innovatie in evaluatie en zelfstudie

Naast de zorgen in het secundair onderwijs, roept de imec.digimeter vragen op over de toekomst van evaluaties en scripties in het hoger onderwijs. Het project NOVAI  van Itecimec en EdTech Station onderzoekt hoe AI-tools specifiek in de volwasseneneducatie kunnen worden ingezet om deze processen te verbeteren en leervooruitgang te boeken.

Binnen NOVAI worden vier innovatieve AI-tools ontwikkeld:

  • Verif-AI: dit project richt zich op het formuleren van betere evaluatievragen die voldoen aan de toetsontwerpprincipes en het bieden van snellere, kwalitatieve feedback aan studenten. Dit sluit direct aan bij de nood om evaluatie te herdenken nu AI teksten kan genereren.

  • Ask Maeve: een tool die studenten helpt hun zelfregulerende studievaardigheden te verbeteren, ondersteund door een dashboard voor de docent.

  • AskWise: dit project ondersteunt toekomstige leerkrachten bij het ontwikkelen van didactische vaardigheden zoals vraagstelling en geeft gepersonaliseerde feedback op lesvoorbereidingen en microteachings.

  • LinguAI: deze tool biedt contextgerichte taaltraining voor studenten in de zorgsector. Het vergroot de oefenkansen zowel thuis, in de les als tijdens de stage.

“Als je AI verantwoord inzet als assistent van de leraar en docent, dan kan je de werkdruk verlagen en net zuurstof geven. Iets wat heel erg nodig is voor goed onderwijs,” zegt Marieke Decock, researcher in instructional design and technology bij Itec. Marieke werkt aan de projecten AI-TEACH en NOVAI, die leerkrachten ondersteunen bij het ontwikkelen van AI-geletterdheid en onderzoeken hoe AI het onderwijs kan versterken.

Slimmer gebruik door onderzoek

De digimeter waarschuwt dat we niet de luxe hebben om nog tien jaar over AI te debatteren. Met projecten als AI-teach en NOVAI zorgt Itec ervoor dat de “verschroeiende digitale versnelling” waarover de digimeter spreekt, wordt omgezet in onderbouwde onderwijsvernieuwing. Door in te zetten op AI-geletterdheid en AI-tools “slim” te gebruiken, kunnen we de angst voor “minder zelf nadenken” ombuigen naar een toekomst waarin AI het leren juist versterkt.

Meer informatie op de website van Itec

Meer informatie over de imec-digimeter

Bronnen

Chugh, R., Turnbull, D., Kutty, S., Morshed, A., Rashid, M. M., & Subramaniam, S. (2025). Generative artificial intelligence as a learning assistant in ICT education: Student perspectives and educational implications. Education and Information Technologies, 30, 23693–23728. https://doi.org/10.1007/s10639-025-13686-3

OECD. (2026). OECD Digital Education Outlook 2026: Exploring effective uses of generative artificial intelligence in education. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/062a7394-en

VRT NWS. (2026, 10 maart). Hoe snelle opmars van AI ook in Vlaanderen tot ongemak leidt: Gaan we er wel slim mee om? VRT NWS. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/06/digimeter-2026-ai-in-vlaanderen-sterke-groei-vraagtekens/