“We tellen af naar onze internationale homecoming days”

09 dec 2020

Of het nu gaat over chaos, ecologie of Husserl: de boekvoorstellingen en studiedagen van het Wijsgerig Gezelschap te Leuven trekken vaak volle zalen. Maar ook van internationale alumni komt de vraag om de inhoudelijke en emotionele banden met hun bijzondere instituut te versterken. Het pas opgerichte Leuven Philosophy Alumni speelt in op die nood.

“Het is een vaak gehoorde karakterisering: filosofen zijn de luizen in de pels. Als we die woorden willen hardmaken, is het belangrijk te laten zien dat onze alumni inderdaad hun stempel drukken in de kritische journalistiek, de literatuur of ngo’s.” Aan het woord is Lorenz Demey, sinds kort professor aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte (HIW) en de nieuwe voorzitter van alumnivereniging WGL. “Een van mijn voorgangers, professor Gerd Van Riel, deed ooit op mij en enkele medestudenten een beroep om postzegels te plakken op brieven voor alumni. Daarna begon ik die activiteiten zelf bij te wonen, haalde een doctoraat en kreeg uiteindelijk vorig jaar de vraag om de kring te trekken. Ik twijfelde niet. Het is een mooie volgende stap in mijn commitment.”

"Filosofen blijven elkaar vooral vinden in hun gedeelde interesse voor inhoudelijke thema’s en als faculteit willen we voeling houden met wat hun belangstelling wegdraagt."

Van Riel, intussen decaan, merkt op dat het voor jonge mensen niet evident is om te kiezen voor studies filosofie. “Daarom legden we heel wat getuigenissen van alumni vast om te laten zien dat een diploma van het HIW een belangrijke troef is voor je verdere carrière. Maar onze alumniwerking heeft eigenlijk eerst en vooral een academische inslag. Toen we enkele jaren geleden zochten naar een nieuwe adem voor het WGL organiseerden we weleens spelletjesavonden en momenten van verbroedering, maar die verwaterden snel. Filosofen blijven elkaar vooral vinden in hun gedeelde interesse voor inhoudelijke thema’s en als faculteit willen we voeling houden met wat hun belangstelling wegdraagt.”

“Daarom organiseren we nu al een hele tijd verschillende boekvoorstellingen per jaar. De auteurs zijn professoren van het HIW, maar evengoed alumni die in andere interessante werkvelden terechtkwamen. Op die avonden is altijd een mooi deel van onze 600 betalende leden aanwezig en afhankelijk van het onderwerp zien we het publiek veranderen, dat lijkt me een bewijs van gezonde diversifiëring.”

Tot in de finesses

De decaan herinnert zich een indrukwekkende avond rond een herdenkingspublicatie voor het tienjarige overlijden van Patricia De Martelaere, terwijl Demey de voorstelling van De pater en de filosoof van Toon Horsten erg interessant vond. “Wat begon als een spannende smokkelgeschiedenis – pater Herman Van Breda redde de manuscripten van de grote fenomenoloog Edmund Husserl uit de klauwen van de nazi’s – werd een schaduwgeschiedenis van de 20ste-eeuwse filosofie. Tot op vandaag komen experten van heinde en verre om te werken in het Husserl-archief van het HIW.”

“Omdat we naast zulke specialisaties ook een brede opleiding bieden, breder dan welke filosofiefaculteit ook, staat ons instituut internationaal heel hoog aangeschreven”, beaamt de decaan. “Op die basis die onze studenten hier krijgen, willen we voortbouwen met onze alumniwerking. We blijven hen van aanbod voorzien, ook met onze jaarlijkse studiedag.”

“Die maken we zo toegankelijk mogelijk”, vult Demey aan. “Sommige filosofen deden hun studies vanuit een brede maatschappelijke interesse, terwijl anderen uit de wiskundige, wetenschappelijke hoek komen. We proberen erover te waken dat we beide groepen bedienen. Voor de eerste snijden we thema’s als radicalisme en ecologie aan, voor de tweede voorzien we op tijd en stond iets technischer.”

“Dat experten complexe onderwerpen als chaos of kansberekening tot in de finesses bevattelijk uitleggen, is wat die studiedagen voor iedereen aantrekkelijk maakt”, vindt de decaan. “In de discussies en gesprekken tussendoor leer je je mede-afgestudeerden intergenerationeel kennen.” Demey knikt. “De zestigers en zeventigers kunnen mij andere perspectieven bieden, terwijl zijzelf door jonge proffen aan het woord te horen zien hoe de traditie van de Leuvense school wordt voortgezet.”

Regionale bruggen bouwen

Een onmisbaar deel van die traditie kleurt buiten de Belgische grenzen. “Samen met de faculteit Theologie vervullen we een pioniersrol omdat we al jaren een volledig Engelstalig programma aanbieden op bachelor- én masterniveau”, zegt de decaan. “We zouden dit voorjaar 50 jaar International Program groots vieren en daar meteen de kick-off van maken voor een gedegen internationale alumniwerking, die tot nu toe niet bestond. Covid besliste er anders over, maar we blijven vast van plan om die grote homecoming te organiseren. We zijn creatief genoeg om onze 50-plus-verjaardag te vieren en tellen alvast af.”

“Het was met grote tegenzin dat we onze voorbereidingswerken staakten”, bekent Russell Friedman. De Amerikaanse filosoof werkt sinds 2005 aan het HIW en is sinds deze zomer voorzitter van de nieuw opgerichte kring Leuven Philosophy Alumni. “Ik had al bijna 40 testimonials verzameld van alumni wereldwijd, die allemaal met grote genegenheid terugblikten op hun jaren in Leuven. Dat had ik al eerder gemerkt tijdens terugkomweekends voor internationale alumni die in of rond de Lage Landen zijn blijven plakken. Dan haalden ze plezierige herinneringen op, bijvoorbeeld aan de conferentie waar ze hun masterproef of doctoraat verdedigd hadden. Daar hangt altijd wat nervositeit in de lucht, maar het is ook een oprecht vreugdevol moment.”

"Samen met de faculteit Theologie vervullen we een pioniersrol omdat we al jaren een volledig Engelstalig programma aanbieden op bachelor- én masterniveau."

“Uit de getuigenissen van de afgestudeerden blijkt dat ze graag up-to-date willen blijven over hun specifieke specialisatie en de inhoudelijke ontwikkelingen binnen het HIW. Dat kan al jaren via onze Engelstalige alumni-nieuwsbrief, maar met LPA maken we nog concretere plannen. Zo hopen we twee tot drie keer per jaar een onlineactiviteit te organiseren waarbij we bijvoorbeeld de inauguratielezing van een nieuwe professor streamen. Daarnaast rekenen alumni wereldwijd erop dat wij bruggen zullen bouwen. Vaak weten ze niet welke van hun collega-afgestudeerden in hun regio wonen en daarom wil LPA plaatselijke alumni-afdelingen sponsoren.”

Dromen van een nieuwe bibliotheek

“This will add to the flavor that we care about our students and alumni”, besluit Friedman. “Maar de faculteit oogst natuurlijk mee. Zo leidt mond-aan-mondreclame of de persoonlijke aanbeveling van een alumnus er vaak toe dat mensen beslissen te gaan studeren aan het HIW, waar wij natuurlijk geïnteresseerd blijven in filosofie-minded jongeren opleiden.”

“Nadat ze het hele curriculum hebben doorlopen, zijn ze bovendien goed geplaatst om input te geven”, zegt de decaan. “Als we bijvoorbeeld onze programma’s hervormen mogen we altijd respons vanuit het WGL verwachten. Maar het kan voor de faculteit ook bevruchtend werken om de internationale alumni te betrekken, want velen van hen bekleden interessante posities wereldwijd.”

“Eens we in die internationale context een stevige traditie hebben opgebouwd, hoop ik dat iets als fondsenwerving bespreekbaar wordt. Het voorbije jaar konden we dankzij een nieuw fonds tien beurzen van 1.500 euro uitreiken aan minderbedeelde studenten. Sommige alumni betaalden dat bedrag zelfs volledig.”

“Het doet me dromen. Binnenkort hopen we te kunnen beginnen aan de nieuwbouw voor de HIW-bibliotheek, en het zou pas helemaal mooi worden mochten we voor de aankleding daarvan kunnen rekenen op schenkingen van afgestudeerden. Geldwinning moet uiteraard een neveneffect blijven van onze alumniwerking – het Amerikaanse model dat afgestudeerden vooral als donors ziet, is niet wat we beogen. Onze kern blijft dat we de sterke gedeelde interesses van HIW-filosofen wereldwijd verder willen delen en voeden.”

Interview: Katrien Steyaert


Ander nieuws